КАНДЫЛЯРЫЕЛА, род накіпных лішайнікаў сямейства Кандылярыевыя
pdf

КАНДЫЛЯРЫЕЛА

Дата стварэння: 13.03.2025 11:45:28

Дата змены: 20.03.2025 14:25:45


Кандылярые́ла (Candelariella Müll. Arg.), род накіпных лішайнікаў сямейства Кандылярыевыя.

Віды сустракаюцца па ўсім зямным шары, растуць на горных пародах, глебе, кары дрэў, драўніне, на лішайніках (ліхенафільныя грыбы) у ліставых, мяшаных і хвойных лясах, на ўрбанізаваных тэрыторыях, часта ў зонах забруджвання рознымі палютантамі. У свеце вядома каля 30 відаў, сустракаюцца ў абодвух паўшар’ях, у т. л. у Антарктыдзе.

У Беларусі 6 відаў: кандылярыела залаценькая [Candelariella aurella (Hoffm.) Zahlbr.], кандылярыела каралападобная [Candelariella coralliza (Nyl.) H. Magn.], кандылярыела квітнеючая (Сandelariella efflorescens R. C. Harris et W.R. Buck,), кандылярыела адвернутая [Candelariella reflexa (Nyl.) Lettau], кандылярыела жаўткова-жоўтая [Candelariella vitellina (Hoffm.) Müll. Arg.], кандылярыела жаўтавочкавая [Candelariella xanthostigma (Pers. ex Ach.) Lettau]. Лішайнікі сустракаюцца ў лясных экасістэмах, на ўрбанізаваных тэрыторыях (алеі ўздоўж дарог, скверы, паркі), на кары ліставых (ліпа, клён, дуб, бяроза, асіна) і пладовых дрэў (груша, яблыня, сліва, вішня), вельмі рэдка на хвойных пародах (хвоя, елка), на аголенай і апрацаванай драўніне, іншы раз на раслінных рэштках і валунах.

Талом вельмі маленькі, дробназярністы, бародаўчаты, нярэдка складаецца з рассеяных, адасобленых дробных лускавінак. Апатэцыі сустракаюцца зрэдку, дробныя, 0,2–1 мм у дыяметры. Дыск спачатку плоскі, потым выпуклы, ад колеру воску да жоўта-аранжавага колеру, абкружаны тонкім, суцэльным або лепрозным слаявінным краем. Эпітэцый вышынёй 3–5 мкм, бледна-жоўты, зярністы. Гіпатэцый вышынёй 70–80 мкм, бясколерны. Гіменій вышынёй 65–75 мкм, бясколерны. Парафізы няшчыльна злучаныя, простыя, на верхавінках галоўчата патоўшчаныя. Сумкі ўздута-булавападобныя, з 8–32 спорамі. Споры бясколерныя, прадаўгаватыя, эліпсоідныя або яйцападобныя, прамыя або слабавыгнутыя, адна- або ілжэдвухклетачныя, 9–12 × 4–5,2 мкм, з тонкай перагародкай і тонкай абалонкай. Пікнідыі вельмі дробныя, кропкападобныя, жоўтыя.


Літаратура
  1. Флора Беларуси. Лишайники: в 4 т. Т. 1 / под общ. ред. В. И. Парфенова. – Минск: Беларуская навука, 2019.

  2. Яцына А. П. Практикум по накипным лишайникам Беларуси: пособие / А. П. Яцына, Л. М. Мержвинский. – Витебск: ВГУ имени П. М. Машерова, 2019.

  3. Яцына А. П. Коллекция лишайников и близкородственных грибов Института экспериментальной ботаники НАН Беларуси (MSK-L). – Минск: Беларуская навука, 2022.

  4. Яцына А. П. Лихенобиота хвойных лесов Беларуси. – Минск: Беларуская навука, 2024.