ПОЛАЦКАЕ ПАРТЫЙНА-КАМСАМОЛЬСКАЕ ПАДПОЛЛЕ

По́лацкае парты́йна-камсамо́льскае падпо́лле

Дзейнічала ў акупіраваных нямецка-фашысцкімі захопнікамі г. Полацк і Полацкім pаёне Віцебскай вобласці пад кіраўніцтвам Віцебскага падпольнага абкама КП(б)‌Б (з сакавіка 1942) і Полацкага падпольнага райкама КП(б)‌Б (з чэрвеня 1942) са жніўня 1941 г. да кастрычніка 1942 г. у час Вялікай Айчыннай вайны.

Аб’ядноўвала 11 груп, каля 160 падпольшчыкаў.

Першыя падпольныя групы ў Полацку ўзначалілі Я. X. Сташкевіч, П. Ф. Самародкаў, С. В. Сухавей, падпольныя групы ў вёсках Домнікі — А. М. Філіпаў, Дрэтунь — М. Д. Свірыдэнка, Залессе — К. М. Макараў, Казімірова — Ф. Д. Максімаў, Палата — П. Ф. Сташкевіч, Труды — А. Я. Марчанка, Узні́цы — П. Я. Кірыленка, Юравічы — Д. А. Зублеў.

Уладкаваўшыся ў варожыя ўстановы, Ф. К. Безер (перакладчыкам ваеннай камендатуры), С. В. Сухавей (сельскім бургамістрам Полацкага раёна), Д. Б. Пятроўскі (бургамістрам Полацка) і іншыя забяспечвалі падпольшчыкаў і партызан дакументамі, медыкаментамі і харчаваннем, звесткамі аб праціўніку і яго планах, ратавалі людей ад знішчэння і ўгону ў Германію.

Вясной 1942 г. група П. Ф. Самародкава разгромлена акупантамі, многія падпольшчыкі Полацка пайшлі да партызан. Групу патрыётаў, якія засталіся ў горадзе, з мая да кастрычніка 1942 г. узначальваў С. Я. Арцем’еў.

Падпольшчыкі вялі палітычную агітацыю сярод насельніцтва, распаўсюджвалі лістоўкі, здабывалі зброю і боепрыпасы, звесткі аб перадыслакацыі і перавозках варожых войск, ратавалі савецкіх ваеннапалонных, перапраўлялі людзей у партызаны, арганізоўвалі партызанскія групы. У маі 1942 г. удзельнічалі ў стварэнні атрада (камандзір А. Я. Марчанка), які разгарнуўся ў чэрвені ў партызанскую брыгаду 3‑ю Беларускую. У лістападзе 1941 г. на чыгуначнай станцыі Гараны на лініі Віцебск — Полацк знішчылі 2 паравозы і 4 вагоны. Вясной 1942 г., выкарыстоўваючы звесткі падпольшчыкаў, савецкая авіяцыя бамбіла варожыя эшалоны на Полацкім чыгуначным вузле, партызаны разграмілі карнікаў у раёне былога саўгаса «Палата». Летам 1942 г. падарвалі на чыгуначнай станцыі Грамы (цяпер у межах Полацка) на лініі Полацк — Невель нафтабазу, у кастрычніку — паравознае дэпо.

У барацьбе з ворагам загінулі: М. Аляксееў, Р. Атрошчанка. Ф. К. Безер, Я. Ф. Багатыроў, У. К. Гаўроў, М. С. Жураў і Ю. Я. Журава, М. М. Іваноў, Л. П. Касцецкая, Д. I. Котаў, Г. Д. Міндалёў, Г. Я. Нікіціна, А. Пашкевіч, Д. Б. Пятроўскі, П. Ф. Самародкаў, Я. X. Сташкевіч, С. В. Сухавей і інш.